VanEck: Làn sóng chuyển hướng sang AI của thợ đào Bitcoin đang vấp phải bài toán vốn 50 tỷ USD

Thị trường đang đòi câu trả lời thực tế

Trong hai năm qua, nhiều công ty đào Bitcoin đã cố gắng tái định vị mình thành nhà cung cấp hạ tầng cho AI. Tuy nhiên, theo VanEck, giai đoạn dễ thuyết phục thị trường bằng các thông báo ký hợp đồng lớn có thể đã qua, và điều nhà đầu tư quan tâm lúc này là khả năng triển khai thực tế.

Báo cáo mới của VanEck cho rằng các thợ đào đang phải đối mặt với khoảng trống tài chính gần 50 tỷ USD trong ngắn hạn. Nếu các kế hoạch phát triển hiện tại được giữ nguyên, nhu cầu vốn dài hạn của toàn ngành có thể lên tới 221 tỷ USD.

“Ký kết” không còn đủ, mà phải là “thực thi”

Hai nhà phân tích Griffin MacMaster và Matthew Sigel của VanEck nhấn mạnh rằng thị trường đang chuyển trọng tâm từ việc công bố hợp đồng AI sang năng lực hoàn thành dự án. Theo họ, ngành mới chỉ bàn giao khoảng 25% công suất AI và điện toán hiệu năng cao đã cho thuê.

Điều đó khiến tiến độ xây dựng trở thành yếu tố quyết định. Những doanh nghiệp không đáp ứng được mốc thi công có nguy cơ bị nhà đầu tư định giá lại theo hướng bất lợi, thay vì được hưởng premium như trước.

Vì sao thợ đào Bitcoin đổ sang AI

Áp lực này xuất hiện trong bối cảnh lợi nhuận đào Bitcoin suy giảm mạnh sau sự kiện halving năm 2024. Nhiều đơn vị đã tận dụng hạ tầng điện sẵn có để chuyển sang phục vụ khối lượng công việc AI, với kỳ vọng các khách hàng công nghệ sẽ trả giá cao hơn cho điện năng và không gian trung tâm dữ liệu.

Một số ví dụ đáng chú ý gồm:

• Core Scientific ký thỏa thuận hosting trị giá hàng tỷ USD với CoreWeave, qua đó chuyển mình từ một thợ đào sang nhà cung cấp hạ tầng AI.
• TeraWulf, Hut 8, Iren và Cipher Mining đều đã công bố kế hoạch cho thuê điện và năng lực trung tâm dữ liệu cho khách hàng AI và HPC.
• Marathon Digital, Riot Platforms và CleanSpark đang theo đuổi chiến lược lai, vừa giữ hoạt động đào Bitcoin vừa tìm cơ hội trong AI.

Cổ phiếu thợ đào hưởng lợi, nhưng câu chuyện định giá vẫn phức tạp

Từ đầu năm đến nay, giá Bitcoin đã giảm khoảng 24% khi dòng tiền thị trường nghiêng mạnh sang AI. Dù vậy, cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp khai thác Bitcoin lại tăng mạnh. Riot Platforms đã tăng gần 94% tính đến thời điểm hiện tại của năm, trong khi Cipher Mining tăng 62%. Một số mã khác trong nhóm cũng ghi nhận diễn biến tương tự.

Sự cải thiện này phản ánh việc nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn cho câu chuyện AI. Dù vậy, VanEck cho rằng việc định giá vẫn rất khó, vì các doanh nghiệp đang đứng giữa hai trạng thái: mảng đào Bitcoin truyền thống suy yếu, còn mảng AI thì chưa tạo ra dòng tiền đáng kể.

Yếu tố được thị trường nhìn vào lúc này

Theo VanEck, chỉ số rõ ràng nhất hiện nay là energized power, tức lượng công suất điện đang sẵn sàng vận hành mà doanh nghiệp nắm giữ. Mức định giá có xu hướng cao hơn ở những công ty đã có hợp đồng AI ký kết, với hệ số thường trên 10 lần energized power. Ngược lại, các đơn vị mới chỉ công bố kế hoạch tương lai thường được giao dịch ở mức thấp hơn.

Ngoài công suất, chất lượng khách thuê cũng đang trở thành một biến số quan trọng. Những đơn vị phục vụ các hyperscaler có xếp hạng đầu tư có thể vay vốn rẻ hơn và được thị trường đánh giá cao hơn so với các doanh nghiệp chỉ làm việc với startup AI nhỏ.

VanEck nêu tên HIVE, Bitdeer, Keel và IREN là những mã có thể còn dư địa tăng giá nếu ký thêm hợp đồng mới. Trong khi đó, MARA, CleanSpark và Riot vẫn được xem là những cổ phiếu có mức độ phụ thuộc lớn hơn vào diễn biến giá Bitcoin.

Giai đoạn tiếp theo: xây được hay không mới là then chốt

Thông điệp chính từ báo cáo khá rõ ràng: ngành này đang bước sang pha mà tham vọng AI không còn đủ để tạo niềm tin. Nhà đầu tư sẽ đòi hỏi bằng chứng về khả năng huy động vốn, xây dựng đúng tiến độ và vận hành trung tâm dữ liệu hiệu quả.

Theo VanEck, bên thắng cuộc sẽ là những doanh nghiệp có thể biến công suất điện đã thuê thành hạ tầng hoạt động thực sự, đúng tiến độ và không vượt ngân sách.