Thượng viện Mỹ thông qua dự luật nhà ở kèm lệnh cấm CBDC của Fed trong 4 năm

Thượng viện Mỹ chốt dự luật nhà ở với điều khoản về CBDC

Thượng viện Mỹ vừa thông qua gói luật nhằm giải quyết vấn đề khả năng chi trả nhà ở, nhưng điểm gây chú ý nhất lại nằm ở một điều khoản cấm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, hay CBDC, trong phạm vi nước Mỹ.

Bản dự luật này được kỳ vọng sẽ sớm đi qua Hạ viện trước khi chuyển tới Tổng thống Donald Trump ký ban hành. Nếu mọi bước diễn ra suôn sẻ, lệnh cấm CBDC sẽ trở thành quy định pháp lý ràng buộc.

Nội dung của điều khoản cấm là gì

Điều khoản được ghép vào đạo luật 21st Century ROAD to Housing Act quy định rằng:

• Hội đồng Thống đốc của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, hoặc một ngân hàng dự trữ liên bang, không được phát hành hay tạo ra CBDC
• Lệnh cấm cũng áp dụng với bất kỳ tài sản số nào có bản chất tương tự CBDC
• Việc triển khai trực tiếp hoặc gián tiếp qua tổ chức tài chính hay bên trung gian đều bị ngăn chặn

Dự luật được Thượng viện thông qua với tỷ lệ 85 phiếu thuận và 5 phiếu chống trong phiên bỏ phiếu tối thứ Hai.

Vì sao CBDC lại bị phản đối mạnh

Các nghị sĩ Cộng hòa từ lâu đã vận động chống lại ý tưởng Mỹ đi theo hướng mà châu Âu và Trung Quốc đang thử nghiệm với tiền số do ngân hàng trung ương phát hành. Theo lập luận của họ, mô hình này có thể mở rộng quyền giám sát của chính phủ quá mức đối với hoạt động tài chính của người dân.

Tuy nhiên, thực tế là Fed hiện chưa theo đuổi một dự án CBDC chính thức, và để một đồng đô la số xuất hiện cũng cần sự đồng thuận từ Nhà Trắng, Quốc hội và Fed, điều vốn chưa từng được thúc đẩy một cách rõ ràng.

Lệnh cấm chỉ có hiệu lực tạm thời

Dù mang tính biểu tượng lớn về chính sách, lệnh cấm này không kéo dài lâu. Theo nội dung hiện tại, nó chỉ có hiệu lực trong 4 năm, tức đến cuối năm 2030.

Điều đó có nghĩa là CBDC chưa bị loại bỏ hoàn toàn khỏi bàn thảo, mà chỉ bị khóa lại trong một khoảng thời gian nhất định.

Bối cảnh quốc tế của cuộc tranh luận về tiền số ngân hàng trung ương

Ý tưởng CBDC dựa trên việc một ngân hàng trung ương phát hành và quản lý một tài sản số có tính chất tương tự stablecoin do chính phủ bảo trợ.

Một số khu vực lớn trên thế giới vẫn đang tiến hành thử nghiệm hoặc phát triển mô hình này:

• Ngân hàng Trung ương châu Âu đang làm việc với đồng euro số, dự kiến có chương trình thử nghiệm vào năm tới và ra mắt đầy đủ vào năm 2029
• Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy đồng nhân dân tệ số, do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phát hành

Quan điểm từ Fed và Nhà Trắng

Cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell từng cho biết rằng ngay cả trong kịch bản Fed cân nhắc CBDC, việc vận hành và quản lý có thể vẫn được giao cho các ngân hàng. Phát biểu này phần nào làm giảm lập luận cho rằng CBDC sẽ dẫn tới mô hình giám sát tài chính cực đoan như nhiều nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo.

Về phía Fed hiện tại, Chủ tịch Kevin Warsh đã nói rõ trong phiên điều trần phê chuẩn rằng ông phản đối hoàn toàn việc Mỹ phát hành CBDC, và xem đây là một lựa chọn chính sách tồi.

Trước đó, vào tháng 1 năm 2025, Tổng thống Donald Trump cũng đã ký một sắc lệnh hành pháp ngăn chính quyền của mình tiến hành bất kỳ bước đi nào nhằm hướng tới CBDC. Ông cho rằng điều này có thể đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính, quyền riêng tư cá nhân và chủ quyền của Mỹ.

Dự luật nhà ở có thể sớm đi tiếp ở Hạ viện

Việc gắn nội dung về CBDC vào một dự luật nhà ở cho thấy vấn đề này đã được đưa vào trọng tâm nghị sự lập pháp. Nếu Hạ viện thông qua nhanh như kỳ vọng, quy định cấm CBDC sẽ sớm được đưa tới Nhà Trắng.

Ở thời điểm hiện tại, Fed chưa phát triển một đồng đô la số nào, nhưng cánh cửa pháp lý để làm điều đó, nếu từng được mở ra, đã bị đóng lại ít nhất trong 4 năm tới.