PayPal và Google: thương mại do AI tác nhân sẽ vận hành trên hạ tầng crypto

AI tác nhân không thể dùng tài khoản ngân hàng như con người

Tại Consensus Miami, các đại diện cấp cao của Google Cloud và PayPal cho rằng làn sóng thương mại tiếp theo trên internet sẽ cần đến hạ tầng thanh toán dựa trên crypto. Lý do chính là các AI agent không thể tự mở hay vận hành tài khoản tài chính truyền thống theo cách người dùng hiện nay đang làm.

Richard Widmann, phụ trách chiến lược Web3 toàn cầu tại Google Cloud, nói rằng trải nghiệm của người dùng internet hiện tại không thể “mở rộng” nguyên vẹn sang tác nhân tự động.

Ông nhấn mạnh:

• Một agent không thể tạo tài khoản ngân hàng.
• Rào cản không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ quy định.
• Crypto lại phù hợp hơn vì đóng vai trò như một giao diện thanh toán có thể máy đọc được.

Google đẩy AP2 như một chuẩn thanh toán mở

Để giải bài toán này, Google đã giới thiệu Agentic Payments Protocol (AP2) — một giao thức mở được chuyển giao cho FIDO Foundation. Theo Widmann, hệ sinh thái xung quanh AP2 đã vượt mốc 120 đối tác, trong đó có PayPal.

Ông so sánh động thái này với x402, một tiêu chuẩn thanh toán gốc internet đã được trao cho Linux Foundation.

Widmann cho rằng nền tảng quan trọng nhất cho giai đoạn mới không phải là các hệ thống đóng, mà là:

1. đối thoại mở giữa các bên tham gia,
2. tiêu chuẩn mở,
3. khả năng tương thích rộng để agent có thể thanh toán tự động.

PayPal xem AI agent là kênh thương mại tiếp theo

May Zabaneh, Phó chủ tịch cấp cao kiêm Tổng giám đốc mảng crypto của PayPal, cho biết công ty đang nhìn nhận AI agent như kênh thương mại kế tiếp sau quá trình dịch chuyển của PayPal từ offline sang online rồi đến mobile commerce.

Theo bà, PYUSD — stablecoin của PayPal — là một lớp lập trình rất tự nhiên cho thanh toán, nhất là khi thương mại ngày càng đi theo ba xu hướng:

• toàn cầu hóa,
• trải nghiệm native với AI,
• tài sản được token hóa.

Zabaneh cũng dẫn một khảo sát gần đây của PayPal cho thấy:

• 95% merchant đã nhìn thấy lưu lượng từ AI agent trên website của họ;
• nhưng chỉ 20% có catalog sản phẩm đọc được bằng máy.

Bà cho rằng đây là tín hiệu rõ ràng rằng doanh nghiệp phải chuẩn bị cho giai đoạn mới, tương tự thời điểm các cửa hàng phải chuyển từ mô hình vật lý sang hiện diện trực tuyến.

Catalog đọc được bằng máy đang trở thành yêu cầu bắt buộc

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất mà hai bên nhấn mạnh là dữ liệu sản phẩm. Nếu agent là bên mua hàng, thì thông tin hàng hóa không thể chỉ được hiển thị cho con người; nó phải ở dạng có cấu trúc để phần mềm có thể hiểu và xử lý.

Nói cách khác, merchant cần:

• công bố catalog theo định dạng agent-readable,
• cho phép truy xuất dữ liệu sản phẩm theo chuẩn mở,
• sẵn sàng cho các luồng mua sắm do AI khởi tạo.

Đây là điều kiện nền để thương mại tác nhân có thể mở rộng quy mô.

Lưu ký đa bên và câu hỏi trách nhiệm pháp lý

Khi AI agent có thể đưa ra quyết định mua hàng, câu hỏi tiếp theo là: nếu agent mua nhầm hoặc gây thiệt hại thì ai chịu trách nhiệm?

Zabaneh thừa nhận đây là vấn đề mà toàn ngành phải cùng giải quyết, thay vì chỉ một doanh nghiệp riêng lẻ.

Về phía Google, Widmann nói thiết kế agent cần dựa trên mô hình multi-party custody. Google đã mở rộng nền tảng Cloud KMS sang lưu ký crypto, và theo ông, một agent chỉ nên nắm một trong hai hoặc ba mảnh khóa, chứ không giữ toàn bộ private key.

Ông lập luận rằng một agent không được phép tự ý chuyển tiền hay hành động đơn phương nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp.

Mối bận tâm lớn nhất: kết nối agent vào hạ tầng tài chính hiện hữu

Khi được hỏi điều gì khiến họ trăn trở nhất, Widmann nói thách thức lớn là làm sao đưa agent vào toàn bộ lớp hạ tầng vốn đang vận hành thị trường vốn, thanh toán và giao dịch hiện nay.

Với Zabaneh, câu trả lời ngắn gọn hơn: đó là niềm tin.

Dù vậy, bà nói ở góc độ cá nhân, bà đang mong AI tác nhân có thể giúp cuộc sống trở nên dễ dàng hơn.

Kết luận

Cuộc trao đổi tại Consensus Miami cho thấy một hướng đi khá rõ: nếu AI agent trở thành lớp người dùng mới của internet, hệ thống thanh toán phía sau chúng cũng phải đổi mới theo. Trong cách nhìn của Google Cloud và PayPal, crypto đang có lợi thế vì có thể lập trình, máy đọc được và phù hợp hơn với mô hình giao dịch tự động.