Thị trường tiền số thận trọng dù thỏa thuận Mỹ Iran giúp chứng khoán và dầu biến động mạnh

Thị trường toàn cầu phản ứng tích cực với thỏa thuận Mỹ Iran

Thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran công bố vào cuối tuần đã mang lại chất xúc tác mà nhiều thị trường chờ đợi từ lâu.

Tác động thể hiện khá rõ trên tài sản truyền thống:

• Dầu giảm hơn 4% khi thông tin cho thấy eo biển Hormuz sẽ được mở lại.
• Đồng copper tăng mạnh.
• Chỉ số MSCI đo lường nhóm cổ phiếu châu Á Thái Bình Dương tăng 3%.
• Nikkei 225 của Nhật Bản lập đỉnh lịch sử mới.

Crypto tăng nhưng đà đi lên còn khá yếu

Trái với diễn biến ở cổ phiếu và hàng hóa, thị trường tiền số chỉ phản ứng thận trọng sau thông báo này. CoinDesk 20 Index gần như đi ngang kể từ mốc 0 giờ UTC, dù nếu tính trong 24 giờ thì chỉ số này vẫn cao hơn 2,4%.

Bitcoin giữ dưới ngưỡng 66.000 USD, gần như không đổi so với đầu ngày sau khi đã tăng 3,4% trong cuối tuần. Ether cũng đi theo quỹ đạo tương tự. Nhóm altcoin vốn hóa nhỏ mới là nơi ghi nhận mức tăng đáng chú ý hơn, khi CoinDesk 80 Index tăng 1,5% kể từ đầu ngày.

Sự thận trọng này không khó hiểu. Thị trường crypto đã nhiều lần thấy các tín hiệu địa chính trị đảo chiều rất nhanh, nên lần này nhà giao dịch không vội trả giá cao cho một thỏa thuận vẫn chưa được ký chính thức cho tới cuối tuần.

Thực tế, thị trường từng chứng kiến:

• Lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 sụp đổ.
• Một thỏa thuận khác bị phá vỡ sau các cuộc tấn công của Mỹ vào ngày 9 tháng 6.
• Cả hai lần, bitcoin đều trả lại phần lớn mức tăng hồi phục.

Vì vậy, dù đợt bán tháo đầu tháng 6 có vẻ đã lắng xuống, quan điểm trên chuỗi vẫn chưa đồng thuận. Các mô hình định giá cho rằng áp lực bán xấu nhất đã qua, trong khi dữ liệu dòng tiền lại cho thấy chưa có lực mua thật sự quay trở lại. Hai nhận định này có thể cùng đúng, ít nhất trong ngắn hạn.

Một yếu tố khác cũng đang hút bớt dòng tiền rủi ro là cạnh tranh từ thị trường cổ phiếu. SpaceX vừa lên sàn vào thứ Sáu trong thương vụ IPO lớn nhất lịch sử và tăng 19% ngay ngày giao dịch đầu tiên, với ARK Invest, quỹ do Cathie Wood dẫn dắt, là một trong những bên mua nổi bật. OpenAI và Anthropic cũng đã nộp hồ sơ để đi theo hướng tương tự. Nói cách khác, câu chuyện công nghệ nóng nhất lúc này đang nằm ở cổ phiếu, không phải token.

Phái sinh bitcoin cho thấy lực mua có chọn lọc

Dữ liệu phái sinh cho thấy thị trường không hoàn toàn thiếu quan tâm, nhưng mức độ hưng phấn vẫn khá vừa phải.

Những điểm đáng chú ý trên thị trường phái sinh

• Open interest của hợp đồng bitcoin tăng lên 17,4 tỷ USD, cao hơn khoảng 7% so với một tuần trước.
• Basis kỳ hạn 3 tháng theo năm nhích từ 2,8% lên 3,0%.
• Funding rate vẫn thấp, dao động từ 0% đến khoảng âm 4% theo năm ở nhiều sàn.
• Điều này cho thấy nhu cầu đòn bẩy trên hợp đồng vĩnh viễn chưa thực sự mạnh, dù OI và basis đều nhích lên.

Về mặt cấu trúc, tín hiệu này nghiêng về việc nhà đầu tư tổ chức đang quan tâm thêm một chút, nhưng chưa xuất hiện trạng thái đặt cược một chiều quá quyết liệt.

Ở mảng quyền chọn, bức tranh cũng khá pha trộn. Tỷ lệ put call trong 24 giờ nghiêng về phía put với tỷ lệ xấp xỉ 25 trên 75, nghĩa là nhu cầu phòng hộ giảm giá đang tăng. Tuy vậy, bề mặt biến động không phản ánh trạng thái căng thẳng lớn. Chỉ số biến động ngụ ý DVOL của Deribit giảm còn 39, thấp hơn 3,4% trong ngày và gần vùng đáy của nhiều năm. Đường cong ATM vẫn ở trạng thái contango, với kỳ hạn ngắn quanh 30% đến 31% và kỳ hạn đến tháng 3 năm 2027 khoảng 43%, thay vì backwardation. Diễn giải hợp lý nhất là thị trường đang mua bảo hiểm giảm giá có chọn lọc, chứ chưa bước vào một pha đặt cược biến động mạnh trên diện rộng.

Dữ liệu từ Coinglass cho thấy tổng thanh lý trong 24 giờ đạt 343 triệu USD, trong đó vị thế long chiếm 27% và short chiếm 73%. Bitcoin dẫn đầu với 136 triệu USD, còn ether đứng sau với 60 triệu USD.

Trên bản đồ thanh lý của Binance, vùng 66.100 USD được xem là mốc quan trọng cần theo dõi nếu giá tiếp tục đi lên.

Token AI phi tập trung bật tăng vì câu chuyện chống kiểm duyệt

Một diễn biến đáng chú ý khác đến từ nhóm token AI phi tập trung. Chúng tăng mạnh sau khi Mỹ yêu cầu Anthropic ngừng cho người nước ngoài truy cập vào hai mô hình tiên tiến nhất của hãng.

Theo dữ liệu CoinGecko:

• VVV của Venice tăng khoảng 14% lên 16,37 USD vào thứ Bảy.
• Khối lượng giao dịch của VVV tăng gần 200% lên khoảng 130 triệu USD.
• MOR của Morpheus tăng khoảng 21% lên 2,28 USD.

Anthropic cho biết Bộ Thương mại Mỹ, dựa trên các quy định kiểm soát xuất khẩu, đã yêu cầu công ty chặn người mang quốc tịch nước ngoài, dù ở trong hay ngoài nước Mỹ, khỏi hai mô hình mới là Fable 5 và Mythos 5.

Để tuân thủ, Anthropic đã vô hiệu hóa cả hai mô hình cho toàn bộ người dùng, nhưng vẫn giữ các mô hình khác hoạt động bình thường. Công ty nói đây chỉ là một vấn đề hẹp liên quan đến cách vượt qua các lớp bảo vệ của mô hình, đồng thời cho biết đang làm việc để đảo ngược điều mà họ coi là một sự hiểu nhầm.

Phe ủng hộ các dự án này ngay lập tức tận dụng sự kiện. Nhà sáng lập Venice, Erik Voorhees, người đồng thời gắn với ShapeShift, đã đăng tải thông điệp nhấn mạnh lý do Venice được xây dựng. Phía Morpheus cũng cảm ơn CEO Dario Amodei của Anthropic vì đã tạo ra sự chú ý miễn phí, qua đó đẩy mạnh luận điểm rằng AI không cần xin phép là thứ chính phủ không thể tắt từ xa.

Venice cung cấp quyền truy cập vào các mô hình mã nguồn mở thông qua token VVV, còn Morpheus thưởng cho người đóng góp tài nguyên tính toán và mã nguồn bằng token MOR.

Tuy nhiên, đà tăng này đi trước nền tảng sản phẩm khá xa. Mức tăng 21% của MOR diễn ra khi khối lượng giao dịch chưa tới 300.000 USD, đủ mỏng để biến động mạnh chỉ vì dòng tiền nhỏ. Ngoài ra, các mô hình nguồn mở của hai dự án này vẫn đang được đánh giá là kém mạnh hơn hệ thống của Anthropic vốn vừa bị tạm ngưng.

Nói ngắn gọn, token tăng chủ yếu nhờ câu chuyện chống kiểm duyệt, không phải vì năng lực công nghệ vượt trội.

Bức tranh chung

Thị trường toàn cầu đang đặt cược nhiều hơn vào sự hạ nhiệt địa chính trị, nhưng crypto lại phản ứng dè dặt hơn. Dòng tiền phái sinh cho thấy có sự quan tâm tăng lên, song chưa đủ để tạo thành một xu hướng hưng phấn rõ ràng. Trong khi đó, các token AI phi tập trung lại hưởng lợi từ một câu chuyện rất cụ thể, dù thanh khoản còn mỏng và tính bền vững của nhịp tăng vẫn là dấu hỏi.