Nghị viện châu Âu chốt khung pháp lý cho đồng euro số, mở đường triển khai trước 2029

EU tiến thêm một bước với đồng euro số

Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ của Nghị viện châu Âu, thường được biết đến với tên ECON, đã bỏ phiếu ủng hộ khung pháp lý dành cho đồng euro số. Quyết định này giúp dự án vượt qua rào cản quan trọng cuối cùng trước khi tiến tới mục tiêu triển khai trong khối vào năm 2029.

Theo đó, các cơ quan lập pháp của EU sẽ khởi động ngay tiến trình đàm phán ba bên để hoàn tất luật. Sau ba năm tranh luận giữa ngân hàng trung ương và khu vực ngân hàng thương mại, hồ sơ này đã tiến gần hơn tới giai đoạn thực thi.

Vì sao EU muốn có đồng tiền kỹ thuật số riêng

Các quan chức EU và Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho rằng đồng euro số là công cụ cần thiết để bảo vệ chủ quyền tiền tệ của châu Âu. Một trong những lo ngại chính là sự phụ thuộc vào stablecoin gắn với đồng USD và các mạng lưới thanh toán quốc tế do doanh nghiệp nước ngoài kiểm soát, trong đó có Visa và Mastercard.

Markus Ferber, thành viên chủ chốt của ủy ban ECON, nhấn mạnh rằng việc tăng khả năng chống chịu của hệ thống thanh toán tại châu Âu đã trở thành một yêu cầu mang tính địa chính trị. Ông cho rằng trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu, châu Âu không thể tiếp tục chấp nhận việc thanh toán số phụ thuộc quá nhiều vào thiện chí của một số nhà cung cấp ngoại quốc.

Những điểm chính trong khung luật mới

Quy định vừa được thông qua mở đường cho ECB phát hành cả phiên bản trực tuyến lẫn ngoại tuyến của đồng euro số vào năm 2029. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở phiên bản ngoại tuyến, cho phép người dùng chuyển euro số trực tiếp từ điện thoại sang điện thoại mà không cần kết nối internet.

Cơ chế này được thiết kế để đảm bảo mức riêng tư tương tự tiền mặt, tức là ECB không thể theo dõi người dân đang mua gì.

Một số nội dung quan trọng của khung pháp lý gồm:

1. Phát hành đồng euro số ở cả môi trường trực tuyến và ngoại tuyến trước hoặc vào năm 2029.
2. Bảo đảm quyền riêng tư cho thanh toán ngoại tuyến ở mức gần giống tiền mặt.
3. Áp dụng giới hạn nắm giữ nghiêm ngặt để giảm rủi ro dòng tiền rời khỏi tài khoản ngân hàng truyền thống.
4. Tổ chức giai đoạn thử nghiệm kéo dài 12 tháng với một phiên bản beta.
5. Kiểm tra hạ tầng với một nhóm thương nhân và đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán được chọn.

Ngân hàng thương mại giành được giới hạn nắm giữ

Các ngân hàng thương mại đã vận động thành công để EU đưa vào giới hạn số dư mà mỗi cá nhân có thể giữ trong ví euro số. Mục tiêu là ngăn khả năng người dân ồ ạt rút tiền khỏi tài khoản ngân hàng khi xảy ra khủng hoảng.

Đây là điểm thỏa hiệp quan trọng trong quá trình xây dựng chính sách, vì nó giúp giảm bớt lo ngại rằng đồng euro số có thể làm xói mòn nền tảng tiền gửi của hệ thống ngân hàng hiện hữu.

ECB sẽ thử nghiệm trước khi triển khai rộng

Sau bước phê duyệt từ ECON, ECB sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm kéo dài 12 tháng. Trong thời gian này, ngân hàng trung ương châu Âu sẽ dùng bản beta để kiểm tra hệ thống trong các điều kiện thực tế, phối hợp với một số nhà bán lẻ và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán.

Mục tiêu của giai đoạn này là đánh giá độ ổn định của hạ tầng, trải nghiệm người dùng và khả năng vận hành của đồng euro số trước khi mở rộng ra toàn khối.

Markus Ferber kết luận ngắn gọn rằng đồng euro phải hoạt động được cả trong ví tiền lẫn trên điện thoại của người dân.

Tác động đáng chú ý với thị trường thanh toán

Nếu được triển khai đúng lộ trình, đồng euro số có thể làm thay đổi cách người dân và doanh nghiệp tại châu Âu thanh toán hàng ngày. Về mặt chiến lược, đây còn là tín hiệu cho thấy EU đang muốn xây dựng một hạ tầng thanh toán ít phụ thuộc hơn vào các đối tác bên ngoài.

Trong bối cảnh cạnh tranh tiền tệ số ngày càng rõ nét, động thái này cũng phản ánh xu hướng các nền kinh tế lớn tăng tốc tìm kiếm công cụ thanh toán do chính mình kiểm soát.