Stablecoin ngoài USD tăng mạnh nhưng vẫn chưa tạo được đà bứt phá

Thị phần stablecoin không neo USD vẫn rất nhỏ

Dù ngày càng có nhiều dự án theo đuổi stablecoin gắn với đồng tiền ngoài USD, dữ liệu thị trường cho thấy mức độ sử dụng của nhóm này vẫn gần như không đáng kể so với stablecoin định giá bằng đô la Mỹ.

Tổng cung của các stablecoin neo theo euro, đô la Canada, yên Nhật, đô la Singapore và một số đồng tiền khác đã tăng lên khoảng 771 triệu USD vào tháng 4/2026, từ mức 261 triệu USD vào tháng 5/2021, theo số liệu cung stablecoin của Artemis. Tuy vậy, thị phần của nhóm này lại giảm nhẹ xuống 0,24%, từ 0,26%. Phần còn lại thuộc về stablecoin neo USD với 99,76% thị trường.

Vì sao stablecoin USD vẫn áp đảo

Trong tài chính truyền thống, vị thế của đồng USD đang suy giảm chậm rãi ở một số thước đo lớn như giao dịch ngoại hối, phát hành nợ bằng ngoại tệ và dự trữ toàn cầu. Nhưng trên blockchain, bức tranh gần như đi ngược lại hoàn toàn.

Một phần nguyên nhân đến từ lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang cao hơn. Khi lợi suất tăng, các tổ chức phát hành nắm giữ tín phiếu Kho bạc có thể thu về nhiều hơn từ tài sản dự trữ. Điều này khiến việc phát hành stablecoin neo USD hấp dẫn hơn về mặt kinh tế, đồng thời giúp các nhà phát hành lớn có thêm nguồn lực để chi cho thanh khoản, phân phối và hợp tác thị trường.

Lợi thế đó đã thể hiện rõ trên chuỗi. Giá trị trái phiếu Kho bạc Mỹ được token hóa hiện đạt 15,4 tỷ USD, trở thành nhóm RWA phân tán lớn nhất mà RWA.xyz theo dõi. Trong khi đó, tổng giá trị nợ chính phủ ngoài Mỹ được token hóa chỉ ở mức 1,4 tỷ USD. Nói cách khác, quy mô thị trường nợ chính phủ Mỹ on-chain lớn hơn khoảng 11 lần so với toàn bộ phần còn lại cộng lại.

Thanh khoản tạo ra vòng lặp có lợi cho USD

Đối với stablecoin, điều quan trọng không chỉ là tỷ giá neo, mà còn là tài sản dự trữ đủ tin cậy và đủ thanh khoản để đáp ứng nhu cầu quy đổi. Trên thị trường on-chain, điều này gần như đồng nghĩa với nợ ngắn hạn của Chính phủ Mỹ.

Tại hội nghị Consensus ở Hong Kong gần đây của CoinDesk, John Turner — Giám đốc toàn cầu mảng stablecoin của Coinbase — cho rằng ưu thế của stablecoin USD hình thành rất sớm vì đây là câu chuyện về thanh khoản. Theo ông, khi đã có thanh khoản thì thanh khoản sẽ kéo theo khối lượng giao dịch.

Chuỗi phản ứng này khá đơn giản:

1. Thanh khoản thu hút giao dịch.
2. Giao dịch tạo ra khối lượng lớn hơn.
3. Khối lượng lớn kéo thêm các trường hợp sử dụng.
4. Nhiều trường hợp sử dụng lại tiếp tục hút thanh khoản mới.

Đó là vòng xoáy mà stablecoin ngoài USD đến nay vẫn chưa thể khởi động.

Rào cản lớn hơn nằm ở chính cấu trúc tiền tệ

Ngoài yếu tố thanh khoản, còn một lý do thực tế hơn: phần lớn các đồng tiền pháp định vốn đã không có phạm vi sử dụng xuyên biên giới đáng kể.

IMF đang theo dõi khoảng 180 loại tiền tệ đang lưu hành trên thế giới. Trong số đó, chỉ khoảng 8 đồng có thanh khoản đáng kể trên thị trường ngoại hối toàn cầu gồm: USD, euro, yên Nhật, bảng Anh, franc Thụy Sĩ, đô la Canada, đô la Australia và nhân dân tệ. Phần còn lại về bản chất chỉ mang tính nội địa. Một số đồng tiền châu Á như đài tệ hay won Hàn Quốc còn chịu nhiều giới hạn onshore.

Stablecoin thường kế thừa phạm vi quốc tế của đồng tiền gốc. Vì vậy, nếu bản thân đồng tiền nền tảng không được dùng rộng rãi ngoài lãnh thổ, khả năng stablecoin đó mở rộng ra toàn cầu cũng rất hạn chế.

Thị trường chỉ thực sự phù hợp với vài đồng tiền

Tính trên thực tế, chỉ một nhóm rất nhỏ — có thể là khoảng nửa tá đồng tiền như euro hay yên — mới đủ điều kiện để trở thành nền tảng cho một stablecoin có tính ứng dụng toàn cầu.

Nhưng cho đến lúc này, thị trường vẫn chưa cho thấy nhu cầu đủ mạnh đối với các lựa chọn ngoài USD. Điều đó lý giải vì sao dù nguồn cung tăng lên, stablecoin không neo USD vẫn chỉ chiếm một phần rất nhỏ và chưa tạo ra thay đổi đáng kể nào trong cán cân thị trường.