GENIUS Act đã làm thay đổi cách thị trường định giá vai trò tiền tệ của Bitcoin

GENIUS Act và cú dịch chuyển trong cách nhìn về Bitcoin

Tuần này, một góc nhìn đáng chú ý trong Crypto Long & Short cho rằng GENIUS Act không chỉ đơn thuần là đạo luật quản lý stablecoin. Quan trọng hơn, nó đã làm lại mức “premium tiền tệ” mà Bitcoin từng nắm giữ.

Lập luận này dựa trên một thực tế: khi stablecoin được yêu cầu giữ dự trữ 100% bằng USD hoặc trái phiếu Kho bạc Mỹ, thị trường đã có một phiên bản “đô la số” hợp pháp hơn, dễ dùng hơn và ít biến động hơn Bitcoin trong vai trò lưu giữ giá trị ngắn hạn.

Bitcoin từng được dùng như một cánh cửa sang USD

Cách mô tả phổ biến về Bitcoin thường xoay quanh ba công dụng: thanh toán, vàng số và đầu cơ. Nhưng dữ liệu chấp nhận crypto ở nhiều quốc gia lại cho thấy một nhu cầu khác mới là nền tảng bền vững hơn: tiếp cận đồng USD.

Theo Chainalysis, các thị trường có mức độ sử dụng crypto cao nhất gồm Nigeria, Việt Nam, Thổ Nhĩ Kỳ, Argentina và Ethiopia. Điểm chung giữa những nơi này không phải là hưng phấn đầu cơ, mà là:

• kiểm soát vốn;
• đồng nội tệ mất giá;
• nhu cầu giữ tài sản gắn với USD.

Trong bối cảnh đó, Bitcoin hoạt động như một lớp vỏ thay thế để người dùng tiếp cận giá trị của đồng đô la. Tuy nhiên, khi stablecoin được hợp thức hóa và gắn chặt với dự trữ USD/Treasuries, nhu cầu này có thể dịch chuyển sang stablecoin thay vì Bitcoin.

Số liệu lợi nhuận cho thấy “đô la hóa” mới là câu chuyện chính

Bài phân tích đưa ra một so sánh khá thẳng:

• từ đỉnh chu kỳ tháng 11/2021, người nắm Bitcoin tại Nigeria, Thổ Nhĩ Kỳ, Ethiopia hay Việt Nam đã có 26 trong 52 tháng sau đó ở trạng thái lỗ so với việc chỉ giữ USD;
• tính theo nội tệ, cả hai đều tăng mạnh, nhưng Bitcoin tăng 275% còn USD tăng 172%;
• biến động năm hóa của Bitcoin là 68%, trong khi USD chỉ 18%;
• Sharpe ratio của Bitcoin vào khoảng 0,5, thấp hơn đáng kể so với 1,5 nếu chỉ nắm USD;
• mức drawdown tối đa của Bitcoin là 66%, còn người giữ USD chỉ chịu khoảng 6%.

Thông điệp ở đây khá rõ: nhiều người dùng không thực sự “đặt cược” vào Bitcoin như vàng số. Họ chỉ muốn giữ USD. Khi một stablecoin được quản lý chặt có thể làm điều đó tốt hơn, Bitcoin mất đi một phần nhu cầu nền tảng.

Stablecoin đã tăng tốc trước cả khi GENIUS Act có hiệu lực

Xu hướng chuyển dịch này không phải bắt đầu sau đạo luật. Theo Artemis, thanh toán B2B bằng stablecoin đã tăng 30 lần, lên hơn 3 tỷ USD mỗi tháng vào đầu năm 2025, trong đó thanh toán xuyên biên giới là động lực chính.

Sau GENIUS Act, dòng chảy còn rõ hơn:

• vốn hóa stablecoin tăng từ khoảng 211 tỷ USD vào tháng 1/2025 lên hơn 306 tỷ USD vào tháng 10/2025, tương đương tăng 45%;
• lượng phát hành hàng tháng tăng từ khoảng 6,6 tỷ USD trước GENIUS lên hơn 13 tỷ USD trong ba tháng sau đó;
• cùng giai đoạn, Bitcoin giảm 43%.

Thông điệp mà tác giả rút ra là: dòng vốn không rời khỏi crypto, nhưng nó không còn cần Bitcoin làm “phương tiện trung gian” để đi tới nơi cần đến.

Khi thị trường thử lại thesis “vàng số” của Bitcoin

Đến cuối năm 2025, bức tranh vĩ mô tạo ra một phép thử khá sạch cho câu chuyện Bitcoin là tài sản phòng hộ tiền tệ.

Trong giai đoạn tăng tốc chu kỳ mới:

• hàng hóa bật lên;
• vàng, bạc và đồng lập đỉnh mới trong tháng 1/2026;
• Bitcoin lại giảm cùng nhóm cổ phiếu SaaS và công nghệ chưa có lợi nhuận.

Đáng chú ý, đến quý 4/2025, tương quan theo quý của Bitcoin với chỉ số IGV đạt +0,64 — mức chặt nhất kể từ thị trường gấu năm 2022.

Điều đó cho thấy trong chu kỳ này, thị trường không giao dịch Bitcoin như một hàng rào tiền tệ hay tài sản phòng hộ giống vàng.

CLARITY Act có thể mở lại một câu chuyện khác cho Bitcoin

Nếu GENIUS Act làm yếu đi công dụng “tiếp cận USD”, thì CLARITY Act có thể là chất xúc tác giúp Bitcoin được nhìn nhận lại dưới một khung pháp lý khác: hàng hóa.

Việc phân loại rõ ràng hơn sẽ mang lại một số hệ quả thực tế:

1. giúp các tổ chức dễ đưa Bitcoin vào danh mục hàng hóa cùng vàng và bạc;
2. tạo thêm logic để các chỉ số và sản phẩm đầu tư chấp nhận Bitcoin;
3. mở đường cho quỹ hưu trí và quỹ tài trợ có khung tham chiếu rõ hơn khi phân bổ vốn.

Nhưng mấu chốt không phải là Bitcoin có bật tăng sau CLARITY hay không. Một tài sản bị bán quá mức hoàn toàn có thể hồi phục nhờ tin tức tích cực.

Điều quan trọng hơn là: sau một đến hai quý, Bitcoin sẽ giao dịch cùng nhóm nào?

• Nếu nó bắt đầu đi cùng vàng, thesis “digital gold” có thể đang hồi sinh.
• Nếu nó vẫn bám sát nhóm tăng trưởng dài hạn, câu chuyện cũ có lẽ vẫn chưa quay lại.

Điều đáng theo dõi không phải là giá, mà là tương quan

Bài viết kết lại bằng một điểm đáng suy nghĩ: ngành crypto đã vận động nhiều năm để có sự rõ ràng về pháp lý. Nhưng đạo luật lớn đầu tiên lại vô tình hợp thức hóa một đối thủ trực tiếp của Bitcoin trong vai trò tiền tệ số.

Vì vậy, câu hỏi với nhà đầu tư không chỉ là “Bitcoin sẽ tăng hay giảm”, mà là:

• nó đang đi cùng vàng hay cùng cổ phiếu công nghệ;
• nó được thị trường xem là tiền tệ, hàng hóa hay tài sản rủi ro;
• mối tương quan đó thay đổi như thế nào sau CLARITY.

Đó mới là tín hiệu quan trọng nhất để hiểu Bitcoin đang được định giá theo câu chuyện nào.

Bức tranh rộng hơn của thị trường tổ chức

Ngoài phần bình luận về Bitcoin và stablecoin, ấn bản tuần này còn nhấn mạnh một số chủ đề mà giới tổ chức cần theo dõi:

• SEC đang tiến gần hơn tới khung tokenized stock cho DeFi;
• Nasdaq được chấp thuận có điều kiện để niêm yết quyền chọn Bitcoin thanh toán bằng tiền mặt;
• Hyperliquid đang nổi lên như một đối thủ đáng chú ý của các sàn truyền thống lẫn thị trường dự đoán;
• Quốc hội Mỹ tăng cường điều tra khả năng giao dịch nội gián quanh Polymarket và Kalshi.

Bức tranh này cho thấy hạ tầng tài sản số đang mở rộng theo nhiều hướng, nhưng riêng với Bitcoin, câu hỏi cốt lõi vẫn là vai trò kinh tế nào sẽ thắng thế sau khi khung pháp lý mới xuất hiện.