Làn sóng rời đi tại Ethereum Foundation làm nóng tranh luận về minh bạch và lãnh đạo

Cộng đồng Ethereum lại hỏi: chuyện gì đang diễn ra ở EF?

Làn sóng rời bỏ gần đây tại Ethereum Foundation (EF) đã thổi bùng lại một chủ đề vốn âm ỉ từ lâu trong giới crypto: tổ chức đứng sau Ethereum đang vận hành thế nào, và vì sao cộng đồng lại biết quá ít về những gì diễn ra nội bộ?

Chỉ vài ngày sau khi một số gương mặt có ảnh hưởng thông báo rời EF trong bối cảnh tái cấu trúc bên trong, các thành viên cộng đồng trên X bắt đầu công khai bày tỏ lo ngại về định hướng, mô hình lãnh đạo và cách EF truyền thông.

> “What’s happening at the EF?” — nhà bình luận crypto Andy, đồng sáng lập podcast Rollup, viết trên X.

Nhiều ý kiến khác cũng lặp lại cùng một băn khoăn: EF dường như chưa giải thích rõ vì sao các thay đổi diễn ra, cũng như trách nhiệm trong tổ chức đang được phân bổ lại ra sao.

> “Why can’t the EF just be transparent about things,” — Joon Ian Wong, một gương mặt quen thuộc trong mảng sự kiện crypto, đặt câu hỏi.

Vì sao EF luôn là tâm điểm tranh cãi?

Ethereum Foundation là tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Thụy Sĩ, giữ vai trò quan trọng trong việc tài trợ nghiên cứu, điều phối nâng cấp và định hướng phát triển của blockchain lớn thứ hai thế giới theo vốn hóa thị trường.

Khác với mô hình công ty truyền thống, EF từ trước đến nay vẫn hoạt động theo cấu trúc tương đối lỏng và phi tập trung. Một số người cho rằng cách làm này giúp Ethereum giữ được tính trung lập và tránh tập trung quyền lực quá mức. Nhưng ở chiều ngược lại, không ít ý kiến cho rằng mô hình đó ngày càng khó tương thích với một hệ sinh thái đang gắn với hàng trăm tỷ USD tài sản và hoạt động tài chính phi tập trung.

Chính các cuộc chia tay mới đây đã khiến cuộc tranh luận này bùng lên lần nữa. Tính đến thời điểm bài viết được công bố, CoinDesk cho biết họ đã liên hệ với đại diện của foundation nhưng chưa nhận được phản hồi.

Nỗ lực làm rõ vai trò của EF vẫn chưa đủ thuyết phục

Tháng 3 vừa qua, Ethereum Foundation công bố một “mandate” mới nhằm định nghĩa rõ hơn vai trò của mình trước công chúng. Trong tuyên bố này, EF nhấn mạnh các ưu tiên như khả năng phục hồi dài hạn của Ethereum, tính trung lập đáng tin cậy và việc hỗ trợ hạ tầng cốt lõi.

Tuy vậy, nhiều thành viên cộng đồng cho rằng văn bản này vẫn chưa chạm tới những câu hỏi lớn hơn:

• Ai thực sự đưa ra quyết định bên trong EF?
• Các thay đổi nhân sự được xử lý theo quy trình nào?
• Tổ chức đang tái phân bổ vai trò lãnh đạo ra sao?

Những nghi vấn ấy càng tăng khi tân đồng giám đốc điều hành Tomasz Stańczak hồi tháng 2 từng chia sẻ rằng ông sẽ rời vị trí của mình. Thông tin này đã làm dấy lên suy đoán rằng EF đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh nội bộ sâu hơn.

Lịch sử căng thẳng giữa EF và cộng đồng

Đây không phải lần đầu Ethereum Foundation đối diện áp lực từ cộng đồng. Trước đó, khi cựu giám đốc điều hành Aya Miyaguchi chuyển sang vai trò khác, nhiều thành viên đã công khai đặt câu hỏi về chiến lược dài hạn cũng như khả năng điều hành của EF.

Bên cạnh đó, cách truyền thông của tổ chức cũng bị chỉ trích là thiếu rõ ràng. Một bộ phận cộng đồng muốn thấy sự giải trình minh bạch hơn từ ban lãnh đạo, đặc biệt khi sự thất vọng trong hệ sinh thái ngày càng tăng.

Sau làn sóng phản ứng này, đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin đã lên tiếng bảo vệ EF và cấu trúc lãnh đạo của tổ chức.

Buterin cho rằng nhiều lời chỉ trích bắt nguồn từ việc hiểu chưa đúng vai trò của EF trong hệ sinh thái Ethereum. Theo ông, tổ chức này được thiết kế để hỗ trợ hệ sinh thái chứ không phải trực tiếp kiểm soát nó. Ông cũng phản bác những gì ông mô tả là làn sóng công kích ngày càng mang tính độc hại nhắm vào ban lãnh đạo của foundation.

Điều cộng đồng thực sự lo ngại

Dù vậy, các phản ứng gần đây cho thấy một nỗi lo lớn hơn trong giới Ethereum: liệu tổ chức có ảnh hưởng nhất với mạng lưới này đã thích nghi đủ nhanh trong bối cảnh cạnh tranh giữa các blockchain ngày càng gay gắt hay chưa.

Nói cách khác, Ethereum luôn đề cao phi tập trung như một giá trị cốt lõi, nhưng chính cộng đồng của nó lại ngày càng muốn có nhiều dữ liệu hơn về cách ra quyết định của tổ chức gắn bó mật thiết nhất với quá trình phát triển mạng lưới.

Tương lai nào cho EF?

Cho đến lúc này, Ethereum Foundation vẫn chưa công khai mô tả đầy đủ quy mô của đợt nhân sự rời đi gần đây, cũng như chưa cho biết liệu có thêm thay đổi tổ chức nào sắp diễn ra hay không.

Tuy nhiên, phản ứng trên mạng xã hội cho thấy các câu hỏi về quản trị và minh bạch của EF nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục là chủ đề nóng trong cộng đồng Ethereum thời gian tới.