Mỹ cần sớm chốt khung pháp lý cho thị trường tài sản số

Quốc hội Mỹ đang đứng trước thời điểm phải hành động

Một quan điểm đang được nhấn mạnh mạnh mẽ tại Washington là: Mỹ không nên để các quốc gia khác định hình luật chơi của tài chính số. Theo một khảo sát quốc gia của HarrisX với cử tri đã đăng ký, 70% người tham gia cho rằng Mỹ lẽ ra đã phải thông qua luật về crypto từ trước, 62% nói rằng việc Mỹ tự đặt ra quy tắc cho tài chính số toàn cầu là rất quan trọng, và 60% thích một đạo luật liên bang rõ ràng hơn là cách thực thi theo từng vụ việc.

Trong bối cảnh đó, việc Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đưa Clarity Act ra xem xét được xem là bước tiếp theo có ý nghĩa lớn để tạo ra một khuôn khổ vận hành được cho thị trường tài sản số.

Vì sao thời điểm này khác với trước đây?

Trong nhiều năm, Washington nhìn tài sản số như một mục tiêu luôn thay đổi. Công nghệ phát triển quá nhanh, thị trường biến động mạnh, còn nhà làm luật thì vẫn đang cố xác định rủi ro và cơ hội. Nhưng tình thế hiện nay đã khác.

Các nghị sĩ, cơ quan quản lý và đội ngũ chuyên môn của họ đã dành nhiều năm để nghiên cứu thị trường, trao đổi với các bên liên quan và xử lý các câu hỏi khó về:

• bảo vệ người tiêu dùng
• tính toàn vẹn của thị trường
• lưu ký tài sản
• giao dịch
• công bố thông tin

Đồng thời, ngành công nghiệp cũng đã thay đổi đáng kể. Nếu trước đây tiếng nói của lĩnh vực này còn rời rạc và đôi khi mâu thuẫn, thì hiện tại cách tiếp cận chính sách đã bài bản hơn. Điều đó quan trọng, bởi những đạo luật có sức sống lâu dài thường đến từ đối thoại bền bỉ, đề xuất thực tế và sẵn sàng chấp nhận thỏa hiệp.

Hạ viện đã mở đường, Thượng viện cần tiếp nối

Hạ viện Mỹ đã cho thấy tín hiệu rõ ràng khi thông qua CLARITY Act với sự ủng hộ lưỡng đảng mạnh mẽ. Cuộc bỏ phiếu đó không giải quyết hết mọi câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhưng nó khẳng định một điều quan trọng: cấu trúc thị trường tài sản số đã trở thành một vấn đề mà Quốc hội phải xử lý trực tiếp.

Thượng viện vì vậy đang có cơ hội xây tiếp trên nền tảng mà Hạ viện đã tạo ra.

Cơ quan quản lý đã tiến thêm một bước, nhưng chưa đủ

So với một năm trước, nền tảng chính sách hiện nay đã vững hơn. SEC và CFTC đã có các bước phối hợp tốt hơn, đồng thời làm rõ hơn cách luật hiện hành áp dụng cho một phần của thị trường.

Tuy nhiên, những nỗ lực đó cũng cho thấy giới hạn của hành động từ cơ quan quản lý. Chỉ Quốc hội mới có thể đưa ra các quy tắc ổn định và có tính lâu dài về:

1. ranh giới thẩm quyền giữa các cơ quan
2. yêu cầu đăng ký và cấp phép
3. giám sát thị trường
4. cách xử lý các loại tài sản số không vừa với các khung pháp lý cũ

Thị trường đã đi rất xa so với cách nhìn cũ

Trong khi khung pháp lý còn đang được tranh luận, thị trường tài sản số vẫn tiếp tục phát triển.

Sau khi GENIUS Act được ký ban hành, stablecoin đã tăng trưởng nhanh và ngày càng gắn kết hơn với hạ tầng thanh toán phổ thông. Token hóa cũng đang chuyển từ khái niệm sang giai đoạn thử nghiệm ở cấp độ tổ chức. Nhiều công ty tài chính lớn đang thử nghiệm các hệ thống dựa trên blockchain cho thanh toán bù trừ và các chức năng thị trường khác. Các mạng blockchain công khai cũng đang trở thành một phần của quá trình này.

Một số phát triển đáng chú ý đang diễn ra trên các mạng như Solana:

• PayPal mở rộng PYUSD sang Solana để phục vụ các nhu cầu thanh toán nhanh hơn và chi phí thấp hơn.
• Visa đã đưa Solana vào hoạt động thanh toán stablecoin của mình.
• SoFi, sau khi ra mắt SoFiUSD vào tháng 12, cho biết một số phần trong nền tảng ngân hàng tài sản số rộng hơn của họ dự kiến sẽ tận dụng Solana cùng các mạng khác.

Những ví dụ này cho thấy tài sản số đang ngày càng gắn với hoạt động tài chính thực tế, chứ không còn là sân chơi thử nghiệm tách biệt.

Tài sản số đang trở thành hạ tầng tài chính thế hệ mới

Nói ngắn gọn, tài sản số không còn là câu chuyện bên lề. Chúng đang dần trở thành lớp hạ tầng cho thế hệ tài chính tiếp theo.

Vì thế, một dự luật về cấu trúc thị trường cần giải quyết các nhiệm vụ rất khó nhưng cần thiết:

• vạch ra ranh giới hợp lý giữa các cơ quan quản lý
• đặt ra quy tắc rõ ràng cho người tham gia thị trường
• duy trì bảo vệ người tiêu dùng ở mức cao
• tính đến thực tế rằng blockchain và tài sản số không khớp hoàn toàn với các nhóm sản phẩm tài chính truyền thống

Vì sao quy trình markup lại quan trọng?

Chính vì các vấn đề này phức tạp, quá trình markup mới có ý nghĩa đặc biệt.

Đây là lúc các nhà lập pháp phải làm việc trực tiếp với văn bản luật trước công chúng, tranh luận nội dung, đề xuất sửa đổi, thu hẹp bất đồng và kiểm tra xem dự luật đã đủ chín để tiến lên hay chưa. Với một đạo luật có tác động lớn như vậy, đây là nơi mà chính sách nghiêm túc thực sự được tạo ra.

Muốn bền vững, luật phải có tính lưỡng đảng

Bài viết cũng nhấn mạnh rằng khuôn khổ pháp lý cho tài sản số chỉ có thể bền nếu được xây dựng theo hướng lưỡng đảng.

Một đạo luật chỉ mang dấu ấn của một đảng sẽ rất dễ trở nên mong manh ngay từ đầu. Ngược lại, các quy tắc định hình thị trường sẽ tồn tại lâu hơn khi cả hai đảng cùng tham gia viết ra chúng.

Điểm tích cực là ngày càng nhiều nhà lập pháp ở cả hai bên đã hiểu rõ hơn các vấn đề cốt lõi:

• nhu cầu bảo vệ người tiêu dùng
• tầm quan trọng của tính toàn vẹn thị trường
• chi phí của việc để một lĩnh vực đang lớn lên mãi nằm trong vùng mơ hồ pháp lý

Mỹ có lợi thế để dẫn dắt làn sóng này

Mỹ sở hữu các thị trường vốn sâu rộng, thể chế mạnh, đội ngũ doanh nhân hàng đầu và lịch sử dài trong đổi mới tài chính. Theo lập luận của bài viết, những lợi thế đó nên được mang sang cả lĩnh vực tài sản số.

Nếu có khung luật rõ ràng, thị trường có thể:

• bảo vệ người dùng tốt hơn
• tăng cường chất lượng vận hành của thị trường
• tạo niềm tin cho các nhà xây dựng và doanh nghiệp muốn hoạt động, đầu tư tại Mỹ

Câu hỏi còn lại là: Mỹ sẽ dẫn dắt hay chạy theo?

Thị trường tài sản số vẫn sẽ tiếp tục mở rộng. Dòng vốn sẽ tiếp tục dịch chuyển. Hạ tầng sẽ tiếp tục được xây dựng.

Vấn đề thực sự nằm ở chỗ: Mỹ sẽ định hình tương lai đó bằng quy tắc rõ ràng, giám sát đáng tin cậy và sự tự tin để dẫn đầu, hay sẽ để người khác làm thay.

Theo quan điểm của bài viết, Thượng viện nên tiến hành bước đi tiếp theo ngay bây giờ và đưa dự luật này tiến gần hơn tới Nhà Trắng. Đây là thời điểm rất quan trọng để làm điều đó.