Circle đặt cược lớn vào Arc blockchain để vượt khỏi câu chuyện stablecoin

Arc blockchain và vòng gọi vốn 222 triệu USD đang khiến thị trường đặt ra một câu hỏi lớn: Circle nên được định giá như một nhà phát hành stablecoin hay như một công ty hạ tầng tài chính số? Với kế hoạch ra mắt Arc vào mùa hè và mức định giá khoảng 3 tỷ USD, Circle đang cố chứng minh rằng họ có thể đi xa hơn USDC để trở thành lớp hạ tầng phục vụ thanh toán và tài sản số hóa cho tổ chức.

Dù kết quả kinh doanh quý gần đây không hoàn toàn tích cực, phản ứng của thị trường lại khá rõ ràng: cổ phiếu Circle bật hơn 15% trong phiên thứ Hai. Điều đó cho thấy nhà đầu tư đang nhìn Arc như một mảnh ghép có thể giải quyết bài toán tuân thủ và kết nối với giới tài chính truyền thống.

Arc là gì và Circle đang muốn làm gì?

Arc là blockchain do Circle phát triển, đã ở giai đoạn thử nghiệm từ tháng 10 năm ngoái và dự kiến đi vào hoạt động trong mùa hè này. Theo CEO Jeremy Allaire, đây không đơn thuần là một mạng lưới mới, mà là một “hệ điều hành kinh tế” hướng tới các công ty thanh toán, đơn vị phát hành tài sản và thị trường vốn.

Allaire mô tả tham vọng của Circle khá rõ:

• Circle muốn mở rộng từ hạ tầng dành riêng cho USDC sang hạ tầng cho nhiều stablecoin khác.
• Mạng Arc sẽ hỗ trợ cả tài sản thực được token hóa.
• Thiết kế của hệ thống nhấn mạnh tốc độ, kiểm soát, tuân thủ và độ tin cậy ở cấp độ tổ chức.
• Circle cũng cho biết Arc được xây dựng để phù hợp với xu hướng AI agents tham gia nhiều hơn vào tài chính.

Theo Allaire, Circle đã xây dựng “xa lộ” cho USDC, và giờ là lúc mở rộng các tuyến đường đó cho cả những nhà phát hành stablecoin và tài sản thực khác.

Vì sao Arc thu hút sự chú ý từ Phố Wall?

Điểm khiến Arc khác biệt nằm ở mục tiêu phục vụ các tổ chức tài chính lớn. Circle cho rằng thị trường stablecoin đang tiến rất nhanh: vốn hóa toàn ngành đã vượt 320 tỷ USD và liên tục lập đỉnh mới. Hầu như mọi công ty crypto lẫn tài chính truyền thống đều đang chạy đua xây stablecoin hoặc xây hạ tầng quanh stablecoin để thay thế các hệ thống cũ vốn chậm và tốn kém hơn.

Tập đoàn đầu tư mạo hiểm a16z, một trong những nhà đầu tư dẫn đầu vòng gọi vốn của Arc, cho rằng stablecoin đang trở thành công cụ ngày càng quan trọng với tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, họ cũng lưu ý rằng hạ tầng blockchain hiện vẫn bị phân mảnh và thường được tối ưu cho người dùng crypto thuần túy hơn là ngân hàng hay doanh nghiệp.

Theo a16z, Arc được thiết kế để lấp khoảng trống đó bằng các tính năng như:

• thanh toán nhanh;
• quyền riêng tư có thể cấu hình;
• bộ xác thực đã được xác định trước;
• yêu cầu vận hành phù hợp với tổ chức tài chính.

Hai đối tác Ali Yahya và Noah Levine của a16z nhận định khi tài chính dịch chuyển lên onchain, một số ít blockchain sẽ dần trở thành “xương sống” mới của hệ thống tài chính, và Arc có vị thế tốt để góp mặt trong nhóm đó.

Cổ phiếu Circle và token Arc: Nhà đầu tư nên mua gì?

Việc Arc có token presale riêng làm nảy sinh một câu hỏi không nhỏ với thị trường: nếu đã có token gắn với dự án blockchain mới, vì sao nhà đầu tư còn mua cổ phiếu Circle?

Theo Owen Lau của Clear Street, đây là hai khái niệm rất khác nhau. Ông xem Arc là tầng hạ tầng, còn USDC là một ứng dụng vận hành bên trên tầng đó. Nói cách khác, Arc chỉ mở thêm “đường hầm” cho các ứng dụng của Circle vận hành, qua đó tạo thêm kênh để USDC mở rộng trong tương lai.

Lau cũng so sánh Arc với Ethereum hoặc Solana — những blockchain lớp 1 có thể hỗ trợ ứng dụng, thanh toán và tài sản token hóa. Trong một ghi chú phát hành hôm thứ Hai, ông cho rằng mạng lưới mới có thể củng cố việc sử dụng USDC, nhất là khi Circle đẩy mạnh thanh toán dựa trên AI, tài chính token hóa và hệ thống thanh toán thương mại.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận Arc hiện vẫn mang tính đầu cơ cao. Vấn đề nằm ở mức độ sử dụng thực tế: chưa ai biết chính xác ứng dụng nào sẽ vận hành trên Arc trong tương lai gần. Vì vậy, Lau xem Arc chủ yếu là một “quyền chọn tăng trưởng” hơn là nguồn đóng góp hữu hình cho doanh thu Circle ở hiện tại.

Quan điểm thận trọng này cũng được chia sẻ bởi Ed Engel của Compass Point. Ông cho rằng nhà đầu tư nên chờ Arc tạo ra hoạt động giao dịch đủ lớn trước khi gán giá trị đáng kể cho token ARC. Engel nhắc lại rằng giới venture crypto có lịch sử rót vốn vào các dự án blockchain với định giá rất cao, nhưng giá token sau khi niêm yết lại thường giảm.

Định giá 3 tỷ USD cho Arc có hợp lý?

Một điểm đang được theo dõi sát là cơ chế kinh tế của Arc sẽ vận hành thế nào. Circle cho biết phí mạng lưới có thể được tính bằng stablecoin, trong khi giá trị vẫn được chuyển về token ARC thông qua phần thưởng cho validator và cơ chế đốt token. Theo các nhà phân tích, cấu trúc này gợi nhớ mô hình của Ethereum, nơi hoạt động trên mạng thúc đẩy nhu cầu với token gốc.

Với Lau, mức định giá 3 tỷ USD gắn với vòng presale không phải là vô lý, nhất là khi xét đến chất lượng của nhóm nhà đầu tư tổ chức tham gia, gồm a16z crypto, Apollo, BlackRock và ARK Invest. Ông nói thẳng: “Tôi không nghĩ như vậy là điên rồ.”

Dù vậy, Arc ở thời điểm hiện tại có lẽ quan trọng hơn ở tín hiệu chiến lược mà nó gửi đi: Circle muốn được nhìn nhận như một công ty có tham vọng hạ tầng dài hạn, chứ không chỉ là bên phát hành USDC.

Cạnh tranh sẽ gay gắt hơn

Tranh luận quanh việc nên mua cổ phiếu Circle hay token ARC phản ánh một câu hỏi rộng hơn của ngành stablecoin: khi phát hành đồng đô la số ngày càng dễ hơn, liệu giá trị sẽ dịch chuyển sang phần hạ tầng blockchain hay không?

Theo FRNT, việc Arc đi vào hoạt động sẽ tạo thêm áp lực cho các mạng lưới blockchain hiện hữu. Công ty này cho rằng các nền tảng đang dẫn đầu sẽ phải đối mặt với cạnh tranh lớn hơn khi những giải pháp như Arc dần trưởng thành.

Từ góc nhìn khác, Lau cho rằng thị trường stablecoin hiện vẫn bị thống trị bởi USDT của Tether và USDC của Circle, trong khi những cái tên như PayPal chưa thực sự giành được thị phần đáng kể. Nhưng việc Circle tự xây blockchain riêng chắc chắn làm tăng thêm cạnh tranh trực tiếp, không chỉ với Ethereum và Solana mà còn có thể với Base của Coinbase.

Một xu hướng lớn hơn: blockchain đang hướng về tổ chức tài chính

Arc không phải trường hợp đơn lẻ. Thời gian gần đây, dòng vốn lớn trong crypto ngày càng chảy vào các dự án hạ tầng hướng tới Phố Wall hơn là người dùng nhỏ lẻ.

Một số ví dụ đáng chú ý:

• Tempo, dự án được Stripe và Paradigm hậu thuẫn, đã huy động 500 triệu USD với định giá 5 tỷ USD vào tháng 10 để xây blockchain tập trung vào thanh toán.
• Digital Asset, đơn vị phát triển Canton Network, được hậu thuẫn bởi Goldman Sachs, DRW, Citadel Securities, BNY và Nasdaq.
• Công ty này cũng được cho là đang tìm kiếm thêm 300 triệu USD ở mức định giá 2 tỷ USD.

Nhìn rộng ra, Arc là một phần của xu thế lớn hơn: các tổ chức tài chính truyền thống đang muốn blockchain được thiết kế theo cách chúng vận hành tiền thật — từ thanh toán xuyên biên giới, quản lý kho bạc, ngoại hối cho đến tài sản token hóa — thay vì mô hình mở, ưu tiên người dùng retail như giai đoạn đầu của crypto.

Circle rõ ràng đang đặt cược lớn vào xu hướng đó.