AI agents bắt đầu thanh toán bằng crypto khi Coinbase, Stripe và Visa cùng nhập cuộc

AI agents đang được “may đo” cho thanh toán bằng crypto

Một báo cáo mới của Keyrock cho thấy stablecoin và hạ tầng blockchain đang nổi lên như lớp thanh toán phù hợp nhất cho AI agents. Lý do chính nằm ở đặc thù giao dịch siêu nhỏ, nơi các hệ thống thẻ truyền thống thường khó đáp ứng hiệu quả.

Trong giai đoạn từ tháng 5/2025 đến tháng 4/2026, Keyrock ước tính các AI agents đã thực hiện hơn 176 triệu giao dịch, với tổng giá trị vượt 73 triệu USD trên các đường ray blockchain. Con số này vẫn rất nhỏ nếu so với tài chính truyền thống, nhưng tốc độ hình thành hạ tầng lại cho thấy thị trường đang chuyển nhanh từ thử nghiệm sang triển khai thực tế.

Cuộc đua hạ tầng giữa các “ông lớn” đã bắt đầu

Không chỉ các công ty crypto, nhiều tên tuổi lớn trong thanh toán và công nghệ cũng đã nhập cuộc. Keyrock cho biết Coinbase, Stripe, Google và Visa đều đang phát triển các hệ thống riêng cho thanh toán máy với máy.

Các hướng tiếp cận nổi bật

• Coinbase phát triển x402, cho phép AI agents thanh toán trực tiếp bằng USDC mà không cần mở tài khoản hay đăng ký gói thuê bao.
• Stripe ra mắt khung Machine Payments Protocol (MPP) trên blockchain Tempo.
• Google giới thiệu AP2, tập trung vào cơ chế ủy quyền chi tiêu cho AI agents.
• Visa mở rộng mạng lưới thẻ bằng các credential token hóa dành cho giao dịch do AI điều phối.

Vì sao thanh toán vi mô là lợi thế của stablecoin

Theo Keyrock, động lực lớn nhất của xu hướng này là bài toán chi phí. Khoảng 76% giao dịch của AI agents có giá trị dưới 30 cent, thấp hơn mức phí cố định phổ biến của hệ thống thẻ.

Phần lớn thanh toán nằm trong khoảng 1 đến 10 cent. Với quy mô như vậy, việc dùng rail truyền thống để mua dữ liệu, gọi AI inference hay truy cập API gần như không tối ưu. Trong khi đó, một số blockchain như Base và Tempo có chi phí thanh toán chỉ ở mức vài phần trăm cent, khiến stablecoin trở thành lựa chọn thực dụng hơn.

USDC đang chiếm ưu thế, nhưng mức tập trung cũng đáng chú ý

Báo cáo của Keyrock cho thấy 98,6% thanh toán giữa máy với máy hiện được quyết toán bằng USDC, stablecoin do Circle phát hành. Điều này củng cố vị thế của Circle trong mảng thanh toán crypto, nhưng đồng thời tạo ra rủi ro phụ thuộc lớn vào một nhà phát hành duy nhất.

Quy mô còn nhỏ, nhưng kỳ vọng tăng trưởng rất lớn

Dù thị trường hiện tại chưa đáng kể so với hệ thống tài chính truyền thống, các dự báo cho thấy dư địa tăng trưởng là rất rộng.

• Gartner ước tính AI agents có thể trung gian cho 15 nghìn tỷ USD giá trị mua sắm vào năm 2028.
• McKinsey cho rằng thương mại agentic trong bán lẻ có thể đạt 3 nghìn tỷ đến 5 nghìn tỷ USD vào năm 2030.

Keyrock nhận định các con số này cho thấy tốc độ mở rộng của thanh toán agentic có thể còn nhanh hơn cả giai đoạn bùng nổ của stablecoin trước đây. Quan trọng hơn, việc nhiều nền tảng lớn đồng loạt triển khai cho thấy thị trường đã tiến xa hơn mức “thử nghiệm ý tưởng”.

Pháp lý vẫn là biến số chưa được giải quyết

Bên cạnh cơ hội, rủi ro pháp lý cũng là rào cản đáng lưu ý. MiCA tại châu Âu, GENIUS Act của Mỹ và EU AI Act đều được kỳ vọng có hiệu lực quanh giữa năm 2026. Tuy nhiên, Keyrock lưu ý rằng các bộ quy định này vẫn chưa xử lý trực diện các vấn đề như giao dịch máy với máy tự động, trách nhiệm pháp lý hay danh tính của AI agents.

Kết luận

Thanh toán bằng crypto cho AI agents vẫn ở giai đoạn sơ khai, nhưng hạ tầng đang hình thành rất nhanh. Với lợi thế phí thấp, tốc độ quyết toán và khả năng tự động hóa, stablecoin có thể trở thành lớp thanh toán mặc định cho nền kinh tế do AI vận hành nếu các nút thắt về pháp lý và chuẩn hóa được tháo gỡ.