Botanix đóng cửa sau một năm, đặt dấu hỏi lớn cho tham vọng Bitcoin DeFi

Botanix dừng hoạt động sau khi mainnet đi vào vận hành

Botanix, một mạng layer 2 xây trên Bitcoin, đang trong quá trình đóng lại chỉ sau khoảng một năm kể từ lúc mainnet chính thức ra mắt. Trong thông báo trên X vào thứ Ba, dự án cho biết nguyên nhân đến từ điều kiện thị trường và sự thờ ơ rộng hơn của ngành tiền mã hóa đối với việc tăng thêm tiện ích cho Bitcoin.

Botanix tóm gọn tình hình bằng một nhận định khá thẳng: dự án không thành công, ít nhất là trong bối cảnh thị trường hiện tại và thời điểm hiện tại.

Mục tiêu: đưa chức năng giống Ethereum lên Bitcoin

Ý tưởng của Botanix là mang các khả năng tương đương Ethereum đến với mạng Bitcoin. Nói cách khác, dự án muốn các ứng dụng và hợp đồng thông minh có thể được triển khai lên blockchain đầu tiên của thế giới với trải nghiệm gần như tương tự các mạng phổ biến hơn trong hệ sinh thái DeFi.

Botanix đã huy động 14,4 triệu USD qua hai vòng gọi vốn trong các năm 2023 và 2024. Tuy vậy, theo dữ liệu từ DeFiLlama, tổng giá trị khóa lại của mạng tại thời điểm đóng cửa chỉ đạt 119.500 USD.

Vì sao Bitcoin DeFi chưa tạo được lực hút

Botanix không phải dự án duy nhất theo đuổi tham vọng mở rộng công dụng của Bitcoin. Trong vài năm gần đây, nhiều layer 2 và giao thức khác cũng được xây dựng với mục tiêu giúp Bitcoin tiến xa hơn vai trò lưu trữ giá trị đơn thuần.

Luận điểm phổ biến là người nắm giữ BTC không nhất thiết phải để tài sản nằm yên chờ tăng giá. Họ có thể tìm thêm lợi suất thông qua các công cụ tài chính phi tập trung, chẳng hạn như staking trên mạng khác, cho vay, hoặc giao dịch trên sàn phi tập trung.

Nhưng với Botanix, câu trả lời từ thị trường là không đủ mạnh.

Dự án thừa nhận rằng việc biến Bitcoin thành tài sản có thể lập trình, có thể tạo ra năng suất và gắn với hoạt động tài chính thực tế, hiện chưa phải là điều người dùng phổ thông quan tâm.

Bài học từ phần kết của Botanix

Thông điệp sau cùng của Botanix khiến nhiều người phải nhìn lại toàn bộ mảng xây dựng hạ tầng Bitcoin. Không chỉ Botanix, một số dự án khác như Rootstock hay Citrea cũng theo đuổi các hướng mở rộng tương tự, trong bối cảnh tâm lý thị trường tiền mã hóa kéo dài ở trạng thái trầm lắng.

CoinDesk cho biết đã liên hệ Rootstock và Citrea để lấy phản hồi, nhưng chưa nhận được câu trả lời tại thời điểm đăng bài.

Bối cảnh thị trường Bitcoin không ủng hộ các thử nghiệm mới

BTC đã giảm hơn 50% kể từ đỉnh lịch sử gần 125.000 USD vào tháng 10 năm ngoái. Trong môi trường như vậy, nhà đầu tư có thể đặt câu hỏi vì sao cần mở rộng thêm các ứng dụng của Bitcoin khi ngay cả vai trò lưu trữ giá trị cơ bản của nó cũng đang chịu áp lực.

Botanix thậm chí còn nêu ra khả năng rằng vai trò của Bitcoin như một tài sản dự trữ có thể chính là điểm dừng cuối cùng của nó. Nếu kịch bản đó đúng, theo dự án, sẽ không có thị trường cho những gì họ xây dựng, dù có thêm bao nhiêu thời gian hay vốn đầu tư đi nữa.

Wrapped Bitcoin vẫn là hướng đi thực dụng hơn

So với việc xây hẳn một lớp hạ tầng mới cho Bitcoin, cách đơn giản hơn để kết hợp tính an toàn của BTC với khả năng lập trình của các mạng khác là dùng các token Bitcoin dạng tổng hợp, thường được gọi là wrapped Bitcoin.

Đây là các token đại diện cho BTC theo tỷ lệ 1 đổi 1, có thể giao dịch và đem đi staking trên những mạng như Ethereum. Trong số này, wBTC là sản phẩm lâu đời nhất, ra mắt từ năm 2019. Gần đây hơn, Coinbase và Circle cũng đã phát triển các token Bitcoin tổng hợp riêng để hướng tới nhà đầu tư tổ chức và nhà giao dịch.

Botanix cho rằng với nhu cầu vay, tạo lợi suất và sử dụng đòn bẩy, wBTC trên một layer 2 đa dụng đã đủ đáp ứng phần lớn nhu cầu thực tế.

Dự án kết luận rằng hành vi người dùng đã nói lên tất cả: với những ai muốn làm DeFi bằng đơn vị định giá theo Bitcoin, mô hình wrapped trên Ethereum tỏ ra chấp nhận được với gần như tất cả.