Stablecoin không phải mối đe dọa trực tiếp với ngân hàng cộng đồng

Stablecoin đang bị nhìn nhận quá đơn giản

Quốc hội Mỹ hiện tranh luận về việc stablecoin có thể làm rỗng ruột các ngân hàng cộng đồng hay không. Giới vận động hành lang của ngành ngân hàng cho rằng điều đó sẽ xảy ra, nhưng thực tế thị trường lại cho thấy một bức tranh khác.

Stablecoin là một nâng cấp đáng kể cho hạ tầng thanh toán trong nhiều năm trở lại đây. Chúng giúp dòng tiền di chuyển nhanh hơn, có thể lập trình tốt hơn và hoạt động xuyên biên giới hiệu quả hơn so với nhiều hệ thống ngân hàng mà doanh nghiệp vẫn đang phụ thuộc.

Vì sao câu chuyện về ngân hàng cộng đồng cần được nhìn đúng bản chất

Tôi không xem nhẹ vai trò của ngân hàng cộng đồng. Cha tôi đã làm việc hơn 30 năm tại một ngân hàng cộng đồng ở vùng nông thôn Illinois. Tôi lớn lên trong một thị trấn chỉ khoảng 5.000 dân, nơi khách hàng chọn ngân hàng địa phương không phải vì công nghệ nhanh nhất, mà vì họ tin ngân hàng đó hiểu họ.

Chính trải nghiệm đó khiến tôi coi trọng mô hình ngân hàng cộng đồng. Nhưng nó cũng là lý do tôi không đồng tình với lập luận rằng stablecoin sắp hút cạn tiền gửi của nhóm ngân hàng này.

Ngân hàng cộng đồng không tồn tại chỉ vì khách hàng thiếu lựa chọn khác để chuyển tiền. Họ tồn tại nhờ niềm tin, quan hệ cá nhân và các dịch vụ mà stablecoin không thay thế được. Một nông dân cần tín dụng theo mùa vụ, tài trợ mua máy móc, khoản vay vốn lưu động và cả hiểu biết tích lũy nhiều năm từ ngân hàng địa phương đang đưa ra quyết định khác với một công ty công nghệ tài chính chọn kênh thanh toán nhanh hơn.

Số liệu cho thấy vai trò của ngân hàng cộng đồng vẫn rất lớn

Theo dữ liệu được dẫn trong bài, các ngân hàng cộng đồng chỉ nắm khoảng một phần mười tổng tài sản ngân hàng tại Mỹ. Tuy vậy, họ lại cung cấp hơn một phần ba khoản vay cho doanh nghiệp nhỏ và gần hai phần ba khoản vay nông nghiệp trên toàn quốc.

Điều đó cho thấy cuộc tranh luận này không nên chỉ xoay quanh tiền gửi. Vai trò của ngân hàng cộng đồng rộng hơn nhiều so với việc giữ tiền trong tài khoản thanh toán.

Stablecoin không đồng nghĩa với việc rời bỏ hệ thống ngân hàng

Lập luận của ngành ngân hàng thường giả định rằng mỗi đồng tiền di chuyển trên blockchain là một đồng rời khỏi hệ thống ngân hàng. Cách nhìn đó không phản ánh đúng cách thị trường vận hành.

Hoạt động stablecoin vẫn phụ thuộc vào nhiều thành phần trong hệ thống tài chính truyền thống, gồm:

• ngân hàng
• đơn vị phát hành được quản lý
• tổ chức lưu ký tài sản
• công ty thanh toán
• các điểm kết nối với tiền pháp định

Vì vậy, câu hỏi thực sự không phải là ngân hàng có biến mất hay không. Câu hỏi là tổ chức nào thích nghi đủ nhanh để tham gia vào giai đoạn mới của dòng tiền.

Thị trường stablecoin đã đủ lớn để không thể xem nhẹ

Stablecoin không còn là một phân khúc ngách. Tổng nguồn cung của thị trường này đã vượt 300 tỷ USD. Đồng USDT, stablecoin lớn nhất, từng vượt Ethereum về vốn hóa thị trường trong thời gian ngắn để trở thành tài sản số lớn thứ hai sau bitcoin.

Ngân hàng có lý khi chú ý đến xu hướng này. Tuy nhiên, việc chú ý khác hoàn toàn với chuyện gây sức ép lên Quốc hội để làm chậm thị trường.

Stablecoin đang tạo ra cạnh tranh mới ở nhiều mảng:

• thanh toán
• bù trừ và quyết toán
• lợi ích từ dòng tiền tạm giữ
• quan hệ khách hàng

Một số áp lực cạnh tranh đó chắc chắn sẽ khiến ngân hàng khó chịu. Nhưng điều đó không có nghĩa là stablecoin là mối đe dọa hệ thống đối với ngân hàng cộng đồng.

Fintech từng tạo áp lực, nhưng không xóa sổ ngân hàng cộng đồng

Đây không phải lần đầu ngành tài chính đối mặt với một lớp công nghệ mới. Trong thập kỷ qua, nhiều công ty fintech đã tích hợp tính năng ngân hàng vào ứng dụng tiêu dùng, nền tảng doanh nghiệp, công cụ trả lương, sản phẩm cho vay và hệ thống thanh toán. Phần lớn trong số đó vẫn hoạt động thông qua đối tác ngân hàng.

Kết quả là cách khách hàng sử dụng dịch vụ tài chính đã thay đổi, cạnh tranh tăng lên và ngân hàng buộc phải hiện đại hóa. Nhưng ngân hàng cộng đồng không biến mất.

Các ứng dụng như PayPal và Stripe đã góp phần phổ biến trải nghiệm ngân hàng số và xây dựng tệp người dùng lớn. Thực tế cho thấy ngân hàng không coi fintech là thứ phải triệt tiêu, mà xem đó là cơ hội mở rộng dịch vụ và cải thiện trải nghiệm thông qua hợp tác và tích hợp.

Số liệu cũng củng cố điều này. SoFi, ngân hàng fintech niêm yết lớn nhất, có 37,5 tỷ USD tiền gửi trong quý cuối năm 2025, tương đương chưa đến 0,2% tổng quy mô tiền gửi khoảng 20 nghìn tỷ USD của hệ thống ngân hàng Mỹ. Nếu fintech chưa bao giờ là mối đe dọa mang tính sống còn, thì vì sao lại đối xử với stablecoin như một trường hợp khác hẳn?

Stablecoin nên được xem như một lớp hạ tầng thanh toán mới

Stablecoin không phải là một cuộc tháo chạy khỏi ngân hàng được ngụy trang. Chúng là một lớp hạ tầng mới cho thanh toán và quyết toán.

Những ứng dụng mạnh nhất hiện nay không phải là thay thế tài khoản thanh toán truyền thống của khách hàng cá nhân. Chúng tập trung vào:

1. quyết toán nhanh hơn
2. thanh toán xuyên biên giới
3. quản trị ngân quỹ doanh nghiệp
4. giao dịch có thể lập trình
5. thanh khoản 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần

Đây là những thị trường thật, đang tăng trưởng nhanh. Nhưng chúng không giống việc một người gửi tiền ở vùng nông thôn rời bỏ mối quan hệ ngân hàng mà họ đã tin cậy nhiều năm.

Quốc hội nên tập trung vào bảo vệ người dùng, không phải bảo vệ người dẫn đầu thị trường

Khi Đạo luật Clarity tiếp tục được xem xét, cách tiếp cận đúng là bảo vệ người tiêu dùng và thị trường, chứ không phải bảo vệ các ngân hàng khỏi mọi dạng cạnh tranh mới.

Ngân hàng cộng đồng xứng đáng được thảo luận nghiêm túc về chính sách. Nhưng họ không nên bị biến thành lá chắn cho lập luận chung của các doanh nghiệp đang chiếm vị thế dẫn đầu.

Quy định nên giúp thị trường an toàn hơn và đặt ra luật chơi rõ ràng hơn. Quy định không nên quyết định trước rằng tổ chức nào được miễn áp lực cạnh tranh.

Stablecoin không phải đang nhắm thẳng vào ngân hàng cộng đồng. Điều đang thay đổi là hạ tầng tài chính. Và Quốc hội không nên để một nỗi lo bị phóng đại chi phối việc ai sẽ được tham gia vào tương lai đó khi thông qua Đạo luật Clarity.