Mỹ ra lệnh kép: thúc đẩy máy tính lượng tử và siết phòng thủ trước nguy cơ phá mã hóa

Nhà Trắng đồng thời thúc đẩy và phòng vệ

Chính quyền Mỹ vừa phát đi hai sắc lệnh hành pháp liên quan đến máy tính lượng tử, với hai mục tiêu song song: đẩy nhanh năng lực nghiên cứu, triển khai công nghệ này, đồng thời gia cố hệ thống liên bang trước nguy cơ bị tấn công vào các lớp mã hóa hiện tại.

Một sắc lệnh tập trung vào việc xây dựng năng lực tính toán lượng tử quy mô lớn. Sắc lệnh còn lại yêu cầu chính phủ Mỹ chuẩn bị cho kịch bản khi máy tính lượng tử đủ mạnh để làm suy yếu các chuẩn mã hóa đang được dùng rộng rãi.

Sắc lệnh phát triển năng lực lượng tử

Sắc lệnh hành pháp số 14411 đặt trọng tâm vào chương trình QC ADDS, nhằm tạo ra một máy tính lượng tử quy mô lớn. Văn bản nêu rõ ý định sẽ đưa ít nhất một hệ thống như vậy tới một cơ sở thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, và nếu có thể, mở cho cộng đồng khoa học sử dụng.

Ngoài ra, sắc lệnh yêu cầu Lầu Năm Góc đưa cảm biến lượng tử thế hệ mới ra thực địa trước năm 2028. Kế hoạch cũng bao gồm đào tạo nhân lực và xây dựng chuỗi cung ứng phục vụ lĩnh vực này.

Trong vòng 60 ngày kể từ khi sắc lệnh có hiệu lực, Bộ trưởng Quốc phòng phải xác định ít nhất ba dự án cảm biến lượng tử thế hệ mới để ưu tiên triển khai, với mục tiêu đưa các cảm biến này vào hoạt động trước ngày 30 tháng 9 năm 2028.

Kế hoạch phòng thủ trước kịch bản phá mã hóa

Sắc lệnh hành pháp số 14409 tập trung vào mối đe dọa phát sinh khi máy tính lượng tử đạt đủ sức mạnh để phá vỡ các chuẩn mã hóa hiện nay.

Văn bản này lưu ý rằng các đối thủ có thể đã và đang thu thập dữ liệu mã hóa của Mỹ, tức những thông tin được biến đổi thành dạng khó đọc để ngăn truy cập trái phép, rồi giải mã chúng trong tương lai bằng máy tính lượng tử. Đây là rủi ro thường được gọi là “thu thập ngay, giải mã sau”.

Giải pháp mà sắc lệnh đưa ra là một lộ trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử rất chặt chẽ. Các cơ quan liên bang phải chuyển những hệ thống nhạy cảm nhất sang post quantum cryptography để thiết lập khóa trước cuối năm 2030, và phải hoàn tất chuyển đổi chữ ký số trước cuối năm 2031.

Nói cách khác, Washington muốn thay thế cơ chế thiết lập kết nối an toàn hiện tại bằng một phương thức có thể đứng vững trước các máy tính lượng tử trong tương lai.

Vì sao thị trường tiền mã hóa cũng phải chú ý

Máy tính lượng tử từ lâu đã là chủ đề được theo dõi sát trong ngành crypto. Điểm đáng chú ý là nếu công nghệ này tiến bộ đủ nhanh, nó có thể đe dọa các hệ thống mật mã nền tảng của Bitcoin và nhiều mạng blockchain khác.

Một nghiên cứu công bố vào tháng 3, với sự tham gia của nhà nghiên cứu Justin Drake thuộc Ethereum Foundation và nhà mật mã học Dan Boneh của Stanford, cho rằng việc bẻ khóa mật mã đường cong elliptic được dùng bởi Bitcoin và Ethereum có thể cần chưa tới 500.000 qubit vật lý. Con số này thấp hơn khoảng 20 lần so với ước tính trước đó.

Ý nghĩa thực tế của động thái này

Hai sắc lệnh cho thấy Mỹ không chỉ muốn đi trước trong cuộc đua máy tính lượng tử, mà còn chuẩn bị sớm cho rủi ro an ninh mạng đi kèm.

Với thị trường tài sản số, đây là tín hiệu đáng theo dõi vì các chuẩn mã hóa hiện hành là nền tảng bảo vệ giao dịch, ví và hạ tầng blockchain. Nếu công nghệ lượng tử phát triển nhanh hơn kỳ vọng, áp lực nâng cấp sang các chuẩn chống lượng tử sẽ tăng mạnh.

Tóm lại

Mỹ đang chọn cách tiếp cận kép, vừa đầu tư vào năng lực lượng tử, vừa chủ động phòng thủ trước chính công nghệ đó. Đây là một trong những tín hiệu chính sách rõ ràng nhất cho thấy cuộc đua lượng tử đã bước sang giai đoạn thực dụng hơn, thay vì chỉ là câu chuyện nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.