Ethereum cân nhắc cơ chế trích tối đa 10% phần thưởng staking để tài trợ hệ sinh thái

Đề xuất mới từ diễn đàn nghiên cứu Ethereum

Cuộc tranh luận dài hạn về cách tài trợ cho hệ sinh thái Ethereum vừa có thêm một hướng đi mới, theo đó các validator có thể phải đóng góp nhiều hơn cho những chi phí chung của mạng lưới.

Đề xuất được đăng trên diễn đàn nghiên cứu của Ethereum giới thiệu một cơ chế gọi là validator redirected revenue. Cơ chế này cho phép nhà vận hành validator chuyển một phần phần thưởng staking sang quỹ tài trợ cho hệ sinh thái, với tỷ lệ từ 0% đến 10%.

Cơ chế hoạt động được đề xuất

Theo thiết kế đang được bàn thảo, các validator sẽ tự khai báo mức phần thưởng mà họ sẵn sàng chuyển hướng. Nếu đa số ủng hộ một tỷ lệ lớn hơn 0, khoản đóng góp sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với tất cả validator.

Số tiền thu được sau đó sẽ được phân phối thông qua một hợp đồng dạng splitter, dựa trên các lựa chọn mà validator đã thiết lập trước đó. Ý tưởng này nhằm giúp họ chỉ cần cài đặt một lần rồi để hệ thống tự vận hành, thay vì phải bỏ phiếu cho từng khoản tài trợ riêng lẻ.

Mục tiêu là xử lý vấn đề đi ăn theo

Lập luận chính của đề xuất xoay quanh vấn đề free rider, tức nhiều dự án cùng hưởng lợi từ hạ tầng chung, hoạt động bảo mật, nghiên cứu, công cụ phát triển và các hàng hóa công cộng, nhưng không ai muốn đứng ra trả trọn chi phí.

Khi đó, nếu không có quỹ từ Ethereum Foundation, các nhà tài trợ hoặc một nhóm dự án chủ động gánh vác, nhiều hạng mục quan trọng có nguy cơ bị thiếu vốn.

Tại sao validator được chọn để đóng góp

Validator là những thực thể giúp Ethereum vận hành bằng cách khóa ether, kiểm tra giao dịch và nhận phần thưởng staking cho công việc này. Trong bối cảnh của đề xuất, tài trợ có nghĩa là chi trả cho các hạng mục chung mà Ethereum phụ thuộc vào, chẳng hạn như công cụ cho nhà phát triển, nghiên cứu bảo mật, hạ tầng công cộng và những dự án phục vụ mạng lưới nhưng không phải lúc nào cũng có mô hình kinh doanh rõ ràng.

Đề xuất cho rằng validator là nhóm hưởng lợi lâu dài một cách tự nhiên, vì hệ sinh thái được tài trợ tốt hơn có thể thúc đẩy hoạt động mạng, làm tăng lượng ETH bị đốt và cải thiện giá trị của ETH đang được stake.

Quy mô nguồn tiền có thể lên tới hàng chục nghìn ETH mỗi năm

Ở mức staking hiện tại, bài đăng ước tính validator đang nhận khoảng 700,000 ETH mỗi năm từ phần thưởng. Nếu áp dụng tỷ lệ trích 5% đến 10%, hệ sinh thái có thể nhận thêm khoảng 50,000 đến 70,000 ETH mỗi năm.

Theo giá thị trường hiện tại của ether, con số này tương đương khoảng 120 triệu USD.

Những điểm gây tranh cãi

Dù mục tiêu nghe có vẻ hợp lý, cơ chế này gần như chắc chắn sẽ tạo ra nhiều tranh luận.

Rủi ro tập trung quyền lực

Một trong những lo ngại lớn nhất là nguy cơ hình thành cartel giữa các validator. Nếu một nhóm đa số cùng phối hợp, họ có thể nâng tỷ lệ trích và chuyển tiền về cho chính họ hoặc các nhóm được ưu ái.

Khoảng cách giữa người quyết định và người chịu thiệt

Một vấn đề khác là phần lớn ETH hiện không được stake bởi chính chủ sở hữu vận hành validator, mà thông qua các công ty staking, giao thức liquid staking hoặc sàn giao dịch. Trong thực tế, các đơn vị này có thể là bên đưa ra lựa chọn tài trợ, nhưng phần lợi suất bị giảm lại đến từ phần thưởng vốn thuộc về người nắm giữ ETH đã ủy quyền stake cho họ.

Điều đó tạo ra một khoảng cách khá rõ giữa bên đưa quyết định và bên thực sự gánh chi phí.

Câu hỏi về phát hành mới của mạng

Ngoài ra, còn có tranh luận về mức phát hành token. Một số ý kiến cho rằng nếu validator sẵn sàng bỏ một phần phần thưởng, Ethereum có thể đơn giản giảm issuance thay vì thiết kế thêm một cơ chế chuyển hướng phức tạp.

Mới là điểm khởi đầu của cuộc thảo luận

Hiện tại, đây chưa phải là một phương án hoàn chỉnh. Đề xuất vẫn đang được thảo luận trước khi có thể tiến tới một quy trình biểu quyết chính thức, hoặc cũng có thể dừng lại ở giai đoạn ý tưởng.