Cuộc săn SpaceX IPO cho thấy giới hạn thực sự của cổ phiếu token hóa

SpaceX IPO và cú hụt của nhà đầu tư crypto

Đợt IPO của SpaceX đã tạo ra một làn sóng quan tâm rất lớn từ nhà đầu tư cá nhân, trong đó có cộng đồng tiền số. Binance Wallet, Bybit và Bitget sau đó đã hủy các gói chào bán pre IPO liên quan đến SpaceX vào ngày thứ Sáu và hoàn tiền cho khách hàng, sau khi không thể nhận được số cổ phiếu đã được hứa hẹn thông qua xStocks, mảng cổ phiếu token hóa của Kraken.

Các nền tảng này quảng bá đây là cơ hội để nhà đầu tư nhỏ lẻ tiếp cận một trong những thương vụ được săn đón nhất nhiều năm gần đây thông qua tài sản token hóa. Nhưng thực tế lại khác kỳ vọng.

Bybit cho biết: “Do xStocks không thể cung cấp tài sản cơ sở, chúng tôi không nhận được phân bổ nào cho SpaceX”.

Vấn đề không nằm ở token hóa, mà ở cổ phiếu gốc

Nhìn bề ngoài, sự cố này có thể khiến nhiều người nghĩ rằng mô hình token hóa đã gặp trục trặc. Tuy vậy, những người trong ngành cho rằng điểm nghẽn thật sự đơn giản hơn nhiều: phải có được cổ phiếu gốc trước đã.

Nói cách khác, việc tạo ra một token đại diện cho tài sản không quá khó. Phần khó hơn là phải mua, phân bổ và lưu ký được chính tài sản đó trong khuôn khổ pháp lý phù hợp.

Nhu cầu quá lớn, nguồn cung quá ít

SpaceX đặt mục tiêu huy động 75 tỷ USD, với kế hoạch ban đầu dành 30% lượng chào bán cho nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, nhu cầu đã nhanh chóng vượt xa phần phân bổ này.

Theo Bloomberg, lệnh mua từ nhà đầu tư cá nhân đã vượt 100 tỷ USD. CNBC cũng đưa tin phần dành cho retail đã bị hạ xuống vùng thấp hơn 20% trước khi định giá.

Một nguồn tin am hiểu sự việc nói với CoinDesk rằng xStocks và các đối tác phân phối đã ghi nhận hơn 1 tỷ USD lệnh mua từ khách hàng. Thế nhưng, khi các đơn vị bảo lãnh phát hành chốt phân bổ, nhiều yêu cầu trong số đó không được khớp.

Kết quả là:

• Binance, Bybit và Bitget không nhận được cổ phiếu nào nên phải hủy đợt chào bán.
• Khách hàng của Kraken và xStocks chỉ nhận được một phần nhỏ so với lượng đăng ký ban đầu.
• Một số nhà đầu tư cá nhân trên các công ty môi giới truyền thống cũng chỉ được phân bổ một phần số cổ phiếu họ đặt mua, theo dữ liệu từ Access IPOs.

Đại diện xStocks cho biết tình trạng nhu cầu quá mạnh đã khiến toàn bộ đơn đăng ký không thể được đáp ứng đầy đủ, và số tiền gắn với phần chưa khớp đã được hoàn trả.

Cổ phiếu token hóa SpaceX vẫn lên sàn sau đó

Dù các gói pre IPO bị hủy, token SpaceX của xStocks vẫn được triển khai sau khi công ty niêm yết. Tại thời điểm bài viết được công bố, dữ liệu từ Arkham cho thấy khoảng 24 triệu USD giá trị cổ phiếu token hóa này đang lưu hành onchain.

Ngoài ra, Ondo Finance và Dinari, dù không cung cấp quyền mua trước IPO, cũng đã tung ra sản phẩm token hóa SpaceX sau khi thương vụ trên thị trường hoàn tất.

Bài học cho thị trường tài sản token hóa

Sự việc lần này cho thấy một nguyên tắc rất quan trọng của tài sản token hóa: tạo token là phần dễ, còn bảo đảm có được tài sản thực phía sau mới là phần quyết định.

Đại diện của Dinari nói rằng điều dường như đã xảy ra là nhu cầu vượt xa lượng cổ phiếu cơ sở có thể tiếp cận. Theo họ, nếu không thể tìm nguồn, phân bổ và lưu ký cổ phiếu trong cấu trúc pháp lý cần thiết, thì sẽ không có tài sản nào để token hóa.

Trong trường hợp SpaceX, phần dành cho nhà đầu tư cá nhân đã bị cắt giảm, nhu cầu tăng vọt và nguồn cung không đủ để đáp ứng toàn bộ lệnh mua.

Vì vậy, đây giống như một bài học về việc hứa quá nhiều nhưng giao được quá ít, hơn là thất bại của công nghệ. Olivia Vande Woude, người phụ trách phát triển kinh doanh mảng token hóa tại Ava Labs, viết trên X rằng hạ tầng blockchain đã vận hành đúng như thiết kế, còn phần bị trục trặc là công đoạn quen thuộc hơn nhiều, đó là tìm được số cổ phiếu thật sự để phân phối.